Czym jest piłka ręczna i jak się ją gra?
Piłka ręczna to sport zespołowy, szybki, dynamiczny. Siedmiu zawodników na boisku dla każdej drużyny, plus bramkarz. Mecz trwa 60 minut (2 x 30 minut). Celem jest wrzucić piłkę do bramki przeciwnika częściej niż oni do twojej.
Zawodnik może trzymać piłkę przez maksimum 3 sekundy. Potem musi ją podać, kopnąć o boisko albo strzelać. Nie można grać piłkę ręką dwa razy z rządu - musisz ją najpierw odbić od boiska. To tworzy dynamikę - gra się szybko, chwiejnie, intensywnie.
Piłka ręczna jest popularna w Europie, szczególnie w krajach skandynawskich i w Niemczech. Ale ma również ferworów fanów w Francji, Polska, Chorwacji. To sport który wymagać zespołowego ducha, szybkich decyzji, fizyczności.
7
Zawodników na boisku
60
Minut gry
40x20m
Rozmiar boiska
3m
Linia rzutu karnego
Historia piłki ręcznej sięga lat 1920-tych w Niemczech. Gra ewoluowała z różnych przedchodzących sportów. Międzynarodowa piłka ręczna stała się popularna w latach 1950-tych. Dziś jest sportem olimpijskim, z mistrzostwami świata i europejskich.
Pozycje w piłce ręcznej - każdy ma swoją rolę
W piłce ręcznej są jasno określone pozycje. Każdy zawodnik ma swoją rolę, swoją odpowiedzialność, swoje umiejętności które mają być opracowane.
Bramkarz (goalkeeper) - stoi w bramce, broni. To pozycja której wymaga specjalnych umiejętności. Bramkarz musi być szybki, elastyczny, śmiały. Jeden słaby bramkarz może zepsuć całą drużynę. Dobry bramkarz to gwiazda drużyny.
Linkowcy (wings) - grają po bokach pola atakującego. Lewy linkowiec i prawy linkowiec. Ich zadanie to szybkie ataki wzdłuż bocznej linii, zagrywanie do środka. Muszą być szybcy, zrobić, techniczni.
Siedem pozycji na boisku
Bramkarz (1): Broni bramkę. Lewoskrzydłowy i prawoskrzydłowy (2): Szybkie ataki, działa zbocze. Lewozagrywający i prawozagrywający (2): Technika, zagrywanie do wprost. Środkowy (1): Koordynacja ofensywy, rzuty bezpośrednie. Rozgrywający (1): Lider zespołu, organizuje grę.
Zagrywający (backcourt players) - grają głębo na boisku, rzucają z dystansu. Lewy i prawy zagrywający. Muszą mieć dokładny rzut, muszą widzieć boisko, muszą być zdecydowani.
Środkowy (center/pivot) - graja bezpośrednio przed bramką. Będzie atakowany przez obrońców, muszą być silni, muskularni, potrafiać odbierać piłkę. To najkontaktowsza pozycja, najbardziej fizyczna.
Rozgrywający (playmaker/center back) - lider zespołu. Jeśli piłka nożna ma napastnika, piłka ręczna ma rozgrywającego. On organizuje grę, podejmuje kluczowe decyzje. Krystian Ligocki, polski rozgrywający, jest geniuszem w swojej roli.
Kluczowe zasady - fouler, zagrania, rzuty karne
Piłka ręczna ma własne zasady które mogą być mylące dla tych którzy nie znają sportu.
Strefowanie - to najważniejsza zasada defensywna. Zawodnik defensywny musi być przynajmniej 6 metrów od bramki. Jeśli jest bliżej, to foul. To tworzy "strefę obrony" która wymaga zespołowej pracy.
Zagrywanie ręką nad ramię - zawodnik musi zagrywać piłkę nad ramieniem, ponad głową. To jest jeden ze sposobów zagrywania. Inne to podania bokiem lub z dołu, ale są mniej popularne.
| Faul | Kara | Notatka |
|---|---|---|
| 7-metrowy | Rzut karny (niezablokowany) | Defensywny foul w polu karnym |
| 9-metrowy | Rzut wolny (można blokować) | Mniej poważny foul |
| Pasywna gra | Rzut wolny dla drużyny atakującej | Drużyna się nie atakuje |
| Kumulacyjne faule | Czerwona kartka (dyskwalifikacja) | Po 3 żółtych kartkach |
7-metrowy rzut to kara dla defensorów którzy robią faul w polu karnym. To jak rzut karny w piłce nożnej - zawodnik strzela niezablokowany z 7 metrów. Bramkarze nie mogą opuszczać linii bramki.
Żółta i czerwona kartka też istnieje. Dwie żółte karty to czerwona - zawodnik jest dyskwalifikowany. Zawodnik dyskwalifikowany nie może być zastąpiony - drużyna gra w mniejszości.
Strategie ofensywne i defensywne
Piłka ręczna jest grą strategiczną. Nie wystarczy być szybkim - musisz wiedzieć gdzie iść, co robić, jak grać z drużyną.
Ofensywnie, drużyna buduje atak poprzez szybkie podania. Zawodnicy się poruszają, szukają przestrzeni. Idealnie, zawodnik dostaje piłkę w lepszej pozycji niż poprzednio. To się zwie "progresi". Napad który się kończy blisko bramki to dobry atak.
Defensywnie, drużyna grania "man-to-man" (jeden na jednego) lub "strefę" (każdy broni strefy). Strefowanie jest popularne - zawodnik broni obszaru, nie konkretnego człowieka. To wymaga koordynacji - jeśli jeden zawodnik się porusza, inny musi go zastąpić.
Kontra ataka: Zaraz po obronach, czasami drużyna ma szansę na kontrę. Zawodnicy szybko biegnąc do bramki przeciwnika z mniej obrońcami. To jest najSkuteczniejszy sposób zdobycia bramki - zawód jest outnumbered.
Polska ma tradycje w piłce ręcznej. Zbigniew Zając, były trener, prowadził reprezentacje do medali. Drużyna jest znana z intensywnej obrony i szybkich kontr. To jest polska szkoła piłki ręcznej.
Międzynarodowe turnieje - od mistrzostw świata do olimpiady
Piłka ręczna ma swoje wielkie turnieje. Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, Igrzyska Olimpijskie - każdy zawodnik chce tam zagrać.
Mistrzostwa Świata odbywają się co dwa lata, przeważnie w latach parzystych. Mężczyźni i kobiety grają osobno. Francja jest wielkim mocarstwem - ma wiele medali. Niemcy, Norwegia, Dania - to są europejskie potęgi. Polska ma swoje sukcesy - medal na Mistrzostwach Europy kilka lat temu.
Mistrzostwa Europy to europejski turniej, również ważny. Zawodnicy grają dla honoru europejskich. Polska gra zawsze dobrze na europejskich turniejach - mamy dobrych bramkarzy, dobrych rozgrywających.
"Piłka ręczna to sport drużynowy w najczystszej formie. Nie możesz wygrać sam. Musisz mieć zaufanie do kolegów, musisz pracować razem."
— Luc Abalo, legendarny nawaskidłowy
Igrzyska Olimpijskie to szczyt dla każdego zawodnika. Być na olimpiadzie, nosić barwy swojego kraju, walczyć za złoto - to jest marzenie. Polska zawsze próbuje się zakwalifikować, czasami się udaje, czasami nie.
Polskie drużyny grają w europejskich ligach. ZPRH jest główną ligą piłki ręcznej w Polsce. Zawodnicy z Polski grają ale również w Niemczech, Francji, Skandynawii. To pokazuje poziom polskiej piłki ręcznej - zawodnicy są opłacani i szanowani.
Legendy i gwiazdy dzisiejszej piłki ręcznej
Piłka ręczna ma swoich bohaterów. Zawodnicy którzy zdefiniowali sport, którzy byli legendami na boisku.
Nikola Karabatić z Francji. Był graczem przełomowym - wszechstronny, inteligentny, techniczny. Wygrał wszystko co było do wygrania. Kat były liderem reprezentacji Francji.
Larbi Bourrebiały z Algerii (grał dla Francji). Odkrywca technik, innowator. Jego rzuty były niezwykłe - zagrywał z pozycji które się uważało za niemożliwe.
Polskie gwiazdy - Krzysztof Lijewski, Darius Szymański. Ci zawodnicy grali na światowym poziomie, byli ambasadorami polskiej piłki ręcznej.
Teraz mamy młodszych zawodników. Szymon Sićko, polski linkowiec, jest znany z agresywnej obrony. Jest nie do pokonania na boku. To jest polska tradycja - dobra defensywa, dobrzy bramkarze.