Podstawy tenisa - pole, rakieta, piłka
Tenis to sport elegancki, napięty, czasami bolesny dla kibiców. Dwie osoby, racquety, piłka, siatka. Brzmi prosto, ale liczy się detale.
Boisko tenisowe ma dokładnie określone wymiary. 23,77 metra długości, 8,23 metra szerokości dla pojedynczych, 10,97 metra szerokości dla gry podwójnej. Linia służby jest 6,40 metra od siatki. Siatka ma 0,914 metra wysokości na krawędzi boku i 1,07 metra na środku. Każdy centymetr jest ważny.
Rakieta ma swoją specyfikę. Nie możesz grać czym chcesz. ITF (International Tennis Federation) ma standardy - rozmiar głowicy, długość, waga. Nowoczesne rakiety są zrobione z kompozytów, lekkie ale mocne. Federer grał starszymi racketkami, ale nowoczesni zawodnicy mają wyspecjalizowane rakiety.
23,77m
Długość boiska
58 km/h
Minimalny serwis
260g
Waga rakiety
57g
Waga piłki
Piłka tenisowa ma gumową obudowę i filcową powłokę. Słyszysz ten charakterystyczny "pop" kiedy piłka jest uderzona? To przecieranie się filcu o powietrze. Piłki na twardych kortach są twardsze niż na trawie. To zmienia grę.
Punktacja - od 0 do 40, dlaczego takie liczby?
Punktacja tenisa jest dziwna. 0 to love (zero), 1 to 15, 2 to 30, 3 to 40. Dlaczego? Nikt nie zna pewnie odpowiedzi, ale tradycja jest tradycją.
Gra (game) to seria punktów. Pierwszy do 4 punktów wygrywa grę. Ale musisz wygrać z minimum dwoma punktami. Jeśli score jest 40-40, to jest "deuce". Od deuce'a zawodnik musi wygrać dwa punkty z rządu - pierwszy punkt to "advantage", drugi punkt to "game". Jeśli zawodnik z advantage traci punkt, wraca do deuce.
Set to seria gier. Pierwszy do 6 gier wygrywa set, ale znowu musisz wygrać z minimum dwoma grami. 6-4 jest settem. 6-5 jest grą, ale nie setem - zawodnik musi wygrać 7-5. Jeśli set jest 6-6, zwyczajnie grają tiebreak.
Wyjaśnienie terminologii
Love: 0 punktów. Deuce: 40-40, równowaga. Advantage: Jeden punkt od wygrania gry po deuce'a. Tiebreak: Decydujący miniset do 7 punktów (z minimum 2 punktami różnicy).
Match to zwyczajnie best of 3 sets (pierwszy do 2 setów) lub best of 5 (pierwszy do 3 setów). Wimbledon dla mężczyzn to best of 5, co oznacza że finalista może grać nawet 5 setów. US Open również. French Open i Australian Open dla mężczyzn to best of 5 w pojedynczych finałach.
Tiebreak to dramatyczne zakończenia setów. Gracz A podaje punkty, potem Gracz B podaje 2 punkty, potem znowu Gracz A i tak dalej. Pierwszy do 7 punktów z minimum 2-punktową przewagą wygrywa tiebreak i set. W decydującym secie (5. secie na Grand Slamach dla mężczyzn), czasami grają super-tiebreak do 10 punktów zamiast normalnego setu.
Serwis - najważniejszy strzał w tenisie
Serwis to strzał na początek każdego punktu. Zawodnik stoi za linią baseline, rzuca piłkę w górę i uderza ją w kierunku pola serwisu przeciwnika. Jeśli piłka nie wejdzie w pole, to jest fault.
Dwóch faults to break point - traci się punkt. Znacznie zawodnicy podają drugą piłkę bardziej konserwatywnie, nie ryzykując. First serve to okazja do agresywnie zaatakowania serwisem. Second serve to bardziej bezpieczny serwis.
Szybkość serwisu jest kluczowa. Novak Djokovic serwuje z prędkościami około 200 km/h. Iga Świątek, polska gwiazda, serwuje niżej, ale jej serwis jest bardziej precyzyjny i bardziej niezprzewidywalny. Każdy zawodnik ma swój styl.
Zasada serwisu: Jeśli piłka dotyka siatki ale przechodzi do pola serwisu, to jest net - zawodnik ponawia serwis. Jeśli piłka przechodzi sieć ale nie wchodzi w pole, to jest fault. Serwujący musi być za linią baseline.
Kick serve to serwis z rotacją. Piłka odbija się wysoko, co utrudnia odbijanie dla przeciwnika. Flat serve to serwis bez rotacji, bardziej wprost. Slice serve to serwis z boczną rotacją, piłka wraca do linii bocznej. Każdy rodzaj ma swoją strategiczną rolę.
Roger Federer był znany z doskonałego first serve. Kiedy trafiał first serve, był prawie nie do pokonania. Andy Roddick miał jeden z najszybszych serwisów w historii tenisa, czasami ponad 230 km/h. To daje zawodnikowi dużą przewagę psychiczną i fizyczną.
Style gry - agresywni vs. defensywni
W tenisie są różne style gry. Nie wszystko to power i agresja. Niektórzy zawodnicy wygrywają poprzez konsystencję i defensę.
Aggressive baseline players to zawodnicy którzy grają z linii grond line, uderzają mocno, próbują wygrać każdy punkt szybko. Nadal, Djokovic, Żabstract - oni są takimi graczami. Gra się szybko, dramaty poprzez moc i agresje.
Defensive/counter-punchers to zawodnicy którzy preferują grę defensywną, czekają na błędy przeciwnika. Schwartzman, żaden polski gracz nie jest znany z takiego stylu, ale istnieje. Punkt zwycięski przychodzi poprzez zmęczenie przeciwnika.
| Styl gry | Charakterystyka | Przykład zawodnika |
|---|---|---|
| Aggressive Baseline | Moc, agresja, szybkie punkty | Nadal, Djokovic |
| Net Player | Ataka do siatki, wolley | Federer (dawniej) |
| Defensive/Counter | Konsystencja, czekanie | Schwartzman |
| All-Court | Elastyczność, wszystkie umiejętności | Federer (w szczytach) |
Iga Świątek, polska tenisistka, jest aggressive baseline playerem. Uderza mocno, próbuje wygrać punkty szybko. Jej moc i rotacja sprawiają, że przeciwnicy muszą biegnąć. To jest nowoczesny tenis - agresja i moc.
Taktyka zależy od charakteru zawodnika i kortu. Na trawie (Wimbledon) zawodnicy wolą grać sznurze do siatki, bo piłka jest niska. Na glinie (French Open) piłka się wysokie odbija, więc gra się bardziej z linii. Na twardych kortach (US Open, Australian Open) można grać każdy styl.
Grand Slams - cztery turnieje które definiują karierę
Grand Slam to cztery najprestiżniejsze turnieje tenisowe w roku. Każdy zawodnik marzy o wygraniu ich. Wygranie Grand Slama to szczyt kariery, to pozostają w historii.
Australian Open w lutym/marcu. Grają się na twardych kortach w Melbourne. Климат gorący, turbulentny. French Open (Roland Garros) w maju/czerwcu. Glina, powoli grając, wszyscy gry są dłuższe. Wimbledon w lipcu. Trawa, tradycja, elegancja. US Open w sierpniu/wrześniu. Twarde korty, szybka gra.
Każdy Grand Slam ma swoją bliznę. Nadal dominuje French Open - ma 14 tytułów. To jego kingdom. Federer dominował Wimbledon - ma 8 tytułów. Djokovic wygrał wszystkie, ale Australian Open jest dla niego najłatwiej - 10 tytułów.
"Grand Slams to jest to co każdy tenisista chce wygrać. Nie chodzi o pieniądze, chodzi o sprawdzenie się w najlepszych turniejach na świecie."
— Serena Williams
Calendar Grand Slam to wygranie wszystkich czterech w jednym roku. To jest prawie niemożliwe. Tylko jeden kobieta (Margaret Court) i jeden mężczyzna (Don Budge) zrobili to w historii tenisa otwartego. Dlaczego? Bo turnieje są daleko od siebie, zawodnicy są zmęczeni, formy się zmienia.
Iga Świątek zagrała dobrze na French Open (her najlepszy turniej) ale nie wygrała Grand Slama. To jest jej cel. Wygranie Grand Slama uczyniłoby ją legendą polskiego tenisa.
Różne powierzchnie - jak zmienia się gra
Tenis nie jest wszędzie taki sam. Korty są różne, a to zmienia wszystko.
Trawy (Wimbledon) - piłka się nisko odbija, gra się szybko. Zawodnicy kopią serwis i volley, nie lubią się zatrzymywać w rally. To kortu dla zawodników którzy lubią grać do siatki. Federer był legendą na trawie.
Glina (French Open) - piłka się wysoko odbija, gra się powoli. Rally są długie, zagarnie na moc, wytrzymałość, strategię. Nadal jest nieuznany królem gliny. Każdy punkt jest bitwą.
Twarde korty (Australian Open, US Open) - średnio szybkie, gra się na każdy styl. To nitrogenowe korty, dają dużo trakcji. Zawodnicy mogą grać agresywnie lub defensywnie.
Dywan (stary format, teraz rzadki) - szybko, jak trawę, ale bardziej predykcyjne. Piłka się nisko odbija ale wyraźnie.
Każdy zawodnik ma preferat. Nadal na glinie, Federer na trawie, Djokovic wszędzie. Świątek kocha glina - jej spin na glinie jest nie do pokonania. To jej specjalność.