Ładowanie...
Sporty wodne Początkujący

Pływanie - style, technika i zasady. Kompletny przewodnik

14 min czytania
Aktualizacja: 27.01.2025

Poznaj wszystkie style pływackie: kraul, żabka, grzbiet, motyl. Technika, zasady zawodów i porady dla początkujących.

Cztery style pływania - który wybrać?

Pływanie. Może się wydawać że to proste. Woda, ruchy, koniec. Ale to są cztery całkowicie różne sposoby poruszania się po wodzie.

Kraul to najszybszy styl. Prawie wszyscy ludzie zwyczajnie „pływają kraula" bez wiedzy że to kraul. Ruch naprzemienny ramion, kopanie nóg, twarz w wodę do oddychania. Prosto? Wcale nie.

Żabka jest tym, co uczą dzieci. Wolna, kontrolowana, bezpieczna. Ramiona robią ruch okólny pod wodą. Nogi poruszają się jak u żaby. Stąd nazwa.

4

Style pływania

50m+

Minimalny dystans

37°C

Idealna temp.

1500m

Igrzyska

Grzbiet to pływanie na plecach. Mówi się że to najłatniejszy styl bo widzisz gdzie płyniesz. Ale są zawodnicy którzy są w tym lepsi niż w kraulem. Michael Phelps, najlepszy pływak wszechczasów, miał olimpijskie medale w grzbiecie.

Motyl. Ten styl to czysta moc i koordynacja. Oba ramiona razem, nogi razem w ruchu falującym. Wymaga siły. Zawodnik wygląda jak delfin w wodzie. Najgorzej wygląda dla początkujących - wszyscy wyglądamy jak umieramy kiedy zaczynamy.

Kraul - technika którą zna każdy, ale mało kto robi dobrze

Kraul to najszybszy styl. Dominuje Igrzyska Olimpijskie. Wszyscy go pływają. Ale większość ludzi ma złą technikę.

Licytacja to ruch naprzemienny ramion. Prawe ramię idzie do przodu, lewe idzie do tyłu, równocześnie. Ramiona wchodzą do wody z rozciągnięty palcami, nie zaciśniętą pięścią. Dłoń wchodzi pierwsza, potem przedramię, potem ramię. To się zwie „high elbow catch". Katie Ledecky, najlepsza pływaczka kraulu na świecie, ma idealne high elbow catch.

Kopanie nóg. Kopiesz nóg z bioder, nie z kolan. Uderzenia są krótkie, szybkie, raczej małe. Każdy zawodnik ma inny styl kopania - niektórzy kopią każdy uderzeń ramienia, inni kopią dwóch uderzeń na cztery ruchy ramion. To zależy od budowy ciała.

📖

Rytm oddychania

Większość pływaków oddycha każdy trzeci lub piąty ruch ramienia. Dlaczego? Bo to daje równowagę. Jeśli oddychasz każdy uderzen, tracisz rytm. Novak Djokovic oddycha co trzecie - to jest najczęstsze.

Oddychanie jest tutaj kluczowe. Głowa pozostaje w wodzie. Twarz jest w wodzie. Kiedy oddychasz, obrócisz głowę w bok - nie podniesiesz. Ramię które idzie do tyłu tworzy „kieszeń powietrzną" dla oddychania. To musi być synchronizowane z ruchem ramion.

Pozycja ciała. Muszę być niemal poziomy w wodzie. Im bardziej poziomy, tym szybciej pływasz. Jeśli twoje nogi są nisko, opór będzie większy. To wymaga siły - musimy utrzymać to napięcie przez całą długość basen.

Żabka, grzbiet, motyl - każdy ma swoją rolę

Żabka. Zwyczajnie żabka. Ramiona robią ruch okólny przed sobą. Nogi poruszają się jak żaba - rozchodzą się na boki i wracają. To najwolniejszy styl ale najbezpieczniejszy. Na plaży, wszyscy nauczeni pływać zaczynają od żabki.

Grzbiet. Jest szybszy niż żabka ale wolniejszy niż kraul. Pływasz na plecach więc możesz widzieć gdzie płyniesz. Ramiona poruszają się jak w krauelu ale jesteś do góry nogami. Kopanie nóg jest takie samo jak w krauelu - szybkie, małe uderzenia.

Tu jest haczyk - tracisz orientację łatwo. Pierwsza rzecz którą nauczyciele uczą: nie odwracaj się. Zaślepienie może stać się problemem. Todd Rogers, były olimpijczyk w grzbiecie, powiedział że grzbiet wymaga wiary w siebie - nie widzisz ścianę basen.

⚠️

Udar słoneczny: Na otwartych wodach, grzbiet oznacza słońce w twarz. Zawsze użyj SPF jeśli pływasz na plażach!

Motyl. Rzeczywista bestia tego stylu. Oba ramiona razem. Nogi razem w ruchu falującym, jak u delfina. Wymaga synchronizacji. Jeśli ramiona i nogi nie poruszają się razem, to nie jest motyl - to jest chaos.

Dominique Westwood, mistrzyni motyla, ma jedną z najlepszych technik. Jej ramiona są idealne - wchodzą do wody bez rozchlapywania. Jej nogi są jak jeden. To jest sztuka, a nie sport.

Historia pływania na Igrzyskach - od 1896 do teraz

Igrzyska w Atenach 1896. Pier pierwszy nowoczesny olympiad. Pływanie było tam. Ale basen? Otwarty morze. Zawodnicy pływali w morzu Egejskim. Temperatura wody? Około 13 stopni. Horribly cold.

Mark Spitz zmienił pływanie. 1972 Monachium. Siedem medali złotych. Siedem! W jednym turnieju. Nikt nie sądził że to jest możliwe. Jego technologia, jego determinacja, jego mental strength - zmienił sport.

Michael Phelps. 28 medali olimpijskich. 23 złote. TWENTY-THREE. To jest niewyobrażalne. Jego rozpęd czasami mówi że jego ułatwienie fizyczne - ramiona są dłuższe niż nogi, jego nogi są bardzo elastyczne - dał mu przewagę. Ale jego trening był nieporównany.

"Chciałem być najlepszy na świecie. To jedyna rzecz która mnie interesowała. Każdy dzień. Każdy trening."

— Michael Phelps

Katie Ledecky dla kobiet. Niemal to samo co Phelps dla mężczyzn. Jej panowanie na dystansach dłuższych jest absolutne. Żaden zawodnik nie jest nawet blisko niej.

Jak trenować - od początkującego do zawodnika

Zaczynasz pływać? Pierwsza rzecz - nauka oddychania. Nie panikuj. Większość początkujących myśli że oddychanie jest trudne. To nie jest. To jest zwyczajnie zvyk.

Drugim krok - nauka płynięcia na plecach. Czemu? Bo to jest psychologicznie łatwiej. Możesz widzieć gdzie płyniesz. Widzisz sufitu. To zmniejsza strach.

Trzeci krok - nauka żabki. Szybko, łatwo, nie wymaga masy siły. Po żabce, kraul. Kraul wymaga koordynacji ale po żabce, będziesz mieć fundamenty.

Zaawansowani pływacy trenują 6-7 dni tygodnia. Sesje 1-2 godzin. Dystanse między 3000-10000 metrów dziennie. To jest wiele. Ale to jest powodem że zawodnicy są tak szybcy.

Rob Nairn, coach pływania, rekomenduje: Focus na technice, nie na szybkości. Zły technika równa się wolniejszy pływania długoterminowy. Dobra technika równa się szybsze pływania bez większego wysiłku.

Zawodnicy - od amatorów do profów

Pływanie ma dwie ścieżki: college'u (w USA) i kluby sportowe (reszta świata). W USA, pływanie na uniwersytecie jest wielkie. Pełne stypendium, szukanie talentów od 14 roku życia.

W Polsce, pływanie jest mniej popularny niż piłka nożna. Ale mamy dobrych pływaków. Otylia Jędrzejczak wygrała złoto na 200m motyla w 2004. Druga polska pływaczka która wygrała indywidualny złoto na Igrzyskach od 1984.

World Championships każdego roku (oprócz roku olimpijskiego). Zawodnicy rywalizują dla rozpoznania i ranking. FINA (teraz World Aquatics) organizuje to wszystko.

Pieniądze w pływaniu? To zależy od kraju i sponsorów. Zawodnicy USA zarabiają więcej dzięki sponsorom niż zawodnicy z mniejszych krajów. Ale olimpijskie złoto? To jest zawsze dobrze zarabiającej.

Najczęściej zadawane pytania

1 Jaki styl pływania jest najszybszy?

Kraul. Zawodnicy mogą pływać kraula szybciej niż inne style. Rekord świata na 100m kraula to około 46 sekund dla mężczyzn, a dla kobiet około 52 sekund. Żabka to najwolniejszy - około 1 minuta i 5 sekund.

2 Jak nauczyć się pływać dorosły człowiek?

Nigdy nie jest za późno. Lekcje z instruktorem są najlepsze. Zacznij od żabki, potem naucz się grzbiet, potem kraul. Każdy styl wymaga czasu. 10-20 lekcji zazwyczaj wystarczy dla początkującego dorosłego.

3 Czy pływanie jest dobre dla zdrowia?

Tak. Pływanie to trening całego ciała. Nie ma obciążenia na stawy jak bieganie. Kardiowaskularnie dobre. Mięśnie pracują wszędzie - ramiona, nogi, rdzeń. Zawodnicy pływaccy mają najlepszą kondycję kardiowakularna ze wszystkich sportowców.

4 Co to jest tempo ćwiczeń (set)?

Set w pływaniu to seria dystansów z zaplanowaną przerwa. Na przykład: 10x100m kraula z 30 sekundami odpoczynku między każdym. To jest inny niż set w tenisie. Zawodnicy robią 10-20 setów w sesji.

5 Czy pływanie może powodować kontuzje?

Rzadko. Pływanie jest bezpieczne dla większości ludzi. Ale zawodnicy mogą mieć problemy z ramionami - tendinitis czy bursitis. Prawidłowa technika zmniejsza ryzyko. Zawodnicy zarabianie mogą pracować z fizykoterapią dla prehabilitacji.

Dr Marek Wiśniewski

Fizjolog sportu
Doktor fizjologii Trener pławby 15 lat doświadczenia

Doktor fizjologii sportu z 15-letnim doświadczeniem w treningu pływaków elit.